گزارش «کرمان امروز» از تغییراتی که درباره اداره پست کرمان وعده داده می‌شود؛
وعده‌ی تحول در اداره پست کرمان و بدبینی مردم
- مدیرکل پست کرمان از طرح‌های تحول‌محور مانند ربات هوشمند تفکیک مرسولات، وب‌اپلیکیشن «پست من» و پروژه استانداردسازی نشانی‌ها (GNAF) با پیشرفت ۸۱ درصدی خبر داد. اما مردم به این وعده‌های زیبا بدبین هستند و می‌پرسند: چرا نارضایتی‌های دو سال اخیر نادیده گرفته شده و چه تضمینی برای اجرای درست این وعده‌ها وجود دارد؟ و...
گزارش: پریسا رستمی
مدیرکل پست استان کرمان در بازدیدی که به مناسبت روز جهانی پست از خبرگزاری جمهوری اسلامی استان کرمان داشت، از مجموعه‌ای از طرح‌های تحول‌محور رونمایی کرد که به گفته او قرار است چهره خدمات پستی استان را دگرگون کند. از ربات تجزیه‌گر هوشمند تفکیک مرسولات تا وب‌اپلیکیشن «پست من» و پروژه استانداردسازی نشانی‌ها (GNAF)، همگی نشان از عزمی تازه برای هوشمندسازی فرآیندهای پستی دارند. با این حال، پرسش اساسی اینجاست: آیا این وعده‌ها می‌توانند بی‌اعتمادی انباشته‌شده دو سال اخیر را جبران کنند؟
ساسان سالاری، مدیرکل پست استان کرمان، شعار امسال اتحادیه جهانی پست را «یک شبکه پستی بی‌نهایت امکان» اعلام کرد و از پروژه «نواپست» به‌عنوان راهبرد اصلی شرکت نام برد. به گفته او، ربات تجزیه‌گر هوشمند نسل سوم سورتینگ، خطاها را کاهش و سرعت و دقت را افزایش می‌دهد و در مصرف وقت، انرژی و نیروی انسانی صرفه‌جویی می‌کند. وب‌اپلیکیشن «پست من» نیز قرار است خدمات مبتنی بر هوشمندسازی را در دسترس کاربران قرار دهد.
بخش قابل‌توجهی از اظهارات مدیرکل پست کرمان به پروژه «جینف» اختصاص داشت؛ پایگاه داده‌ای مکان‌محور که با نشانه‌گذاری اماکن و استانداردسازی نشانی‌ها، دستگاه‌های مختلف را به هم متصل می‌کند. به گفته او، پیشرفت این پروژه در استان کرمان به‌طور میانگین بیش از ۸۱ درصد است و پیش‌بینی می‌شود تا پایان سال به ۹۰ درصد برسد. در شهر کرمان، شهرداری کارفرما و جهاد دانشگاهی پیمانکار است و بیش از ۷۰۰ هزار داده نصب شده است. خروجی نهایی، نصب پلاک هوشمند QR در منازل خواهد بود.
اما آنچه کمتر به آن پرداخته شده، پرسش از علت وضعیت نامطلوب پست کرمان در دو سال اخیر است. مردمی که در فضای مجازی از تأخیر مرسولات، بی‌پاسخ ماندن شکایات و بی‌نظمی خدمات پستی گلایه داشتند، اکنون با انبوهی از اصطلاحات فنی و وعده‌های آینده‌محور مواجه‌اند. این تناقض، مهم‌ترین نقطه‌ضعف روایت رسمی است.
نخست، هیچ‌یک از اظهارات مدیرکل پست کرمان به چرایی نارضایتی‌های گذشته اشاره نمی‌کند. آیا این طرح‌ها از ابتدا وجود نداشتند یا در اجرا شکست خوردند؟ بدون پاسخ به این پرسش، وعده‌های جدید نیز در چشم مردم، تکرار همان روال قبلی خواهد بود. اعتماد عمومی با شعار بازنمی‌گردد؛ با پاسخ‌گویی و شفافیت بازمی‌گردد.
دوم، بخشی از وعده‌ها به آینده‌ای نامعلوم موکول شده است. «پیش‌بینی می‌شود تا پایان سال به ۹۰ درصد برسد» عبارتی است که در صورت تحقق نیافتن، به پاشنه آشیل مدیرکل تبدیل خواهد شد. در شهرهایی مانند جیرفت و رفسنجان هنوز قرارداد این طرح منعقد نشده و پست تنها نقش ناظر دارد. این یعنی بخش قابل‌توجهی از استان همچنان خارج از چارچوب تحول باقی مانده است.
سوم، مسئله پایداری اجرا مطرح است. تجربه نشان داده که بسیاری از طرح‌های هوشمندسازی در ایران پس از مدتی به فراموشی سپرده می‌شوند یا به دلیل نبود نگهداری، از کار می‌افتند. ربات سورتینگ، وب‌اپلیکیشن و پلاک هوشمند QR همگی نیازمند زیرساخت پایدار، آموزش نیروی انسانی و بودجه مستمر هستند. اگر این الزامات تأمین نشود، همان روال مردم‌آزار قبل بازخواهد گشت، فقط این بار با ظاهری مدرن‌تر.
چهارم، مسئله نیروی انسانی است. سالاری از صرفه‌جویی در نیروی انسانی سخن گفت، اما این می‌تواند به معنای کاهش امنیت شغلی پستچی‌ها باشد؛ همان افرادی که در پیام او «پیام‌آور شادی و نشاط» توصیف شدند. هوشمندسازی باید در خدمت ارتقای کیفیت خدمات و بهبود شرایط کارکنان باشد، نه صرفاً کاهش هزینه.
روایت مدیرکل پست کرمان، روایتی خوش‌بینانه و فنی است که در آن، آینده‌ای هوشمند و کارآمد ترسیم می‌شود. اما این روایت در خلأ شکل نمی‌گیرد؛ در بستری از بی‌اعتمادی عمومی نسبت به خدمات پستی استان شکل می‌گیرد. برای اینکه این وعده‌ها به سرنوشت وعده‌های قبلی دچار نشوند، سه شرط ضروری است: نخست، پاسخ‌گویی صریح درباره علل ناکارآمدی گذشته؛ دوم، ارائه شاخص‌های قابل اندازه‌گیری و زمان‌بندی دقیق؛ سوم، سازوکاری برای نظارت مردمی و رسانه‌ای بر اجرای طرح‌ها.
پست کرمان اگر می‌خواهد واقعاً تحول‌محور باشد، باید پیش از هر چیز، به مردم توضیح دهد که چرا تا دیروز این‌گونه بود و از امروز چه تضمینی برای تغییر وجود دارد. در غیر این صورت، «نواپست» نیز تنها نامی تازه بر همان داستان قدیمی خواهد بود.
