گزارش «کرمان امروز» از تغییر رویکرد کشاورزی کرمان از روشهای سنتی به سمت کشاورزی هوشمند و کمآبمحور؛
عبور از کشاورزی سنتی با محوریت زنجیره ارزش
- بر اساس مراسم تکریم و معارفه رئیس جدید جهاد کشاورزی کرمان، بحران آب بزرگترین چالش استان است. مسئولان بر کنار گذاشتن روشهای سنتی، توسعه آبیاری هوشمند، اصلاح الگوی کشت و تکمیل زنجیره ارزش پسته و خرما تأکید کردند. برنامه «کرمان برفراز» با محوریت بهرهوری، دانشبنیان کردن کشاورزی و سرمایهگذاری در صنایع تبدیلی، نقشه راه جدیدی برای عبور از خامفروشی و مدیریت کمآبی ترسیم کرده است و...
گزارش: مهران تجلی
بخش کشاورزی استان کرمان، به عنوان یکی از قطبهای تولید محصولات استراتژیک نظیر پسته و خرما، در سالهای اخیر با چالشهای بیسابقهای در حوزه منابع آبی و تغییرات اقلیمی دستوپنجه نرم میکند. مراسم تکریم و معارفه رئیس جدید سازمان جهاد کشاورزی استان کرمان که با حضور معاون آب و خاک وزارت جهاد کشاورزی و استاندار کرمان برگزار شد، نقطه عطفی در ترسیم مسیر آینده این بخش محسوب میشود. سخنرانیهای کلیدی در این مراسم، نه تنها بر بحران آب به عنوان بزرگترین چالش کشور تأکید داشت، بلکه نقشه راه جدیدی برای عبور از روشهای سنتی و ورود به عصر کشاورزی هوشمند و دانشبنیان را ترسیم کرد.
صفدر نیازی، معاون آب و خاک وزارت جهاد کشاورزی، با صراحت اعلام کرد که بزرگترین چالش کشور و استان کرمان، بحران آب است. وی تغییر اقلیم را عاملی دانست که طی دهههای گذشته به تدریج آثار مخرب خود را بر منابع آبی نشان داده و امروز کشور را با محدودیتهای جدی مواجه ساخته است. این تحلیل، نشاندهنده گذار از رویکردهای گذشته مبتنی بر توسعه سطح زیر کشت به رویکردی جدید مبتنی بر بهرهوری و مدیریت هوشمند منابع است. نیازی با تأکید بر لزوم جایگزینی روشهای سنتی با سیستمهای آبیاری نوین و فناوریهای جدید، بر توسعه سامانههای آبیاری هوشمند به عنوان یک راهبرد جدی و ضروری تأکید کرد که نشان از تغییر پارادایم در سیاستهای کلان وزارتخانه دارد.
در سوی دیگر، محمدعلی طالبی، استاندار کرمان، با معرفی برنامه جامع «کرمان برفراز»، افق روشنی برای تحول در بخش کشاورزی استان ترسیم کرد. بر اساس این برنامه، کشاورزی به عنوان یکی از ارکان اصلی اقتصاد و اشتغال استان (با بیشترین میزان اشتغال کشور در این بخش) شناخته شده و ضرورت تقویت آن دوچندان میشود. طالبی با نقد رویکردهای گذشته در مدیریت بخش کشاورزی، بر لزوم کنار گذاشتن الگوهای سنتی و جایگزینی آن با کشاورزی سازگار با کمآبی تأکید کرد. این اظهارات، نشاندهنده عزم مدیریت ارشد استان برای بازنگری اساسی در الگوی کشت و بهرهبرداری از منابع آبی است.
یکی از نکات کلیدی در سخنان استاندار، اشاره به ضعف تاریخی در تکمیل زنجیره ارزش محصولات کشاورزی به ویژه پسته و خرما بود. طالبی با انتقاد از اینکه بخش قابل توجهی از صنایع فرآوری و تبدیلی این محصولات در خارج از استان کرمان مستقر هستند، بر لزوم جلوگیری از خامفروشی و توسعه صنایع بستهبندی، برندینگ و صادرات تأکید کرد. این رویکرد، فاصله گرفتن از نگاه سنتی صرفاً تولیدی و حرکت به سمت ارزشآفرینی و توسعه صنایع تکمیلی در داخل استان را نشان میدهد.
همچنین، استاندار کرمان با اولویتبندی سرمایهگذاری در حوزههای گلخانهای، کشاورزی دانشبنیان و دامپروری، به صراحت اعلام کرد که توسعه اراضی کشاورزی به دلیل محدودیتهای قانونی و منابع آبی در اولویت نیست. این سیاست، که در تضاد کامل با رویکردهای گذشته مبنی بر افزایش سطح زیر کشت است، نشان از پذیرش واقعیت محدودیت منابع و تمرکز بر افزایش بهرهوری در واحد سطح دارد.
طالبی در بخش دیگری از سخنان خود با اشاره به رویکرد مدیریت استان در انتصابات، بر بهرهگیری از نیروهای توانمند و متخصص بدون تأثیرپذیری از فشارهای سیاسی و باندهای قدرت و ثروت تأکید کرد. این رویکرد که با معرفی ایمان کریمقاسمی به عنوان رئیس جدید سازمان جهاد کشاورزی به جای علی باقری همراه شد، پیام روشنی مبنی بر شفافیت، شایستهسالاری و تلاش برای همافزایی همه ظرفیتهای موجود در بدنه مدیریتی استان دارد.
نیازی در سخنان خود بر نقش فناوریهای نوین در مدیریت منابع آب و خاک تأکید کرد و این موضوع را در کنار تأکید استاندار بر لزوم تعامل سازمان جهاد کشاورزی با دانشگاهها، شرکتهای دانشبنیان و مراکز تحقیقاتی قرار داد. این همافزایی میتواند زمینهساز توسعه کشاورزی دقیق و بهرهگیری از سامانههای هوشمند آبیاری شود که نه تنها مصرف آب را کاهش میدهد، بلکه کیفیت و کمیت محصولات را نیز بهبود میبخشد.
سخن آخر
مراسم تکریم و معارفه رئیس جدید سازمان جهاد کشاورزی کرمان، فراتر از یک رویداد اداری، نقطه شروعی برای تحول در یکی از حساسترین بخشهای اقتصادی استان بود. تحلیل سخنان مقامات ارشد نشان میدهد که برنامههای جدید مبتنی بر سه محور اساسی طراحی شده است: اول، مدیریت پایدار و هوشمند منابع آب به عنوان مهمترین چالش؛ دوم، تکمیل زنجیره ارزش و جلوگیری از خامفروشی جهت افزایش ارزش افزوده محصولات استراتژیک؛ و سوم، توسعه کشاورزی دانشبنیان و بهرهگیرنده از فناوریهای روز. کنار گذاشتن رویکردهای سنتی توسعه سطح کشت و جایگزینی آن با افزایش بهرهوری، سرمایهگذاری در صنایع تبدیلی و حمایت از بخش خصوصی، نشاندهنده عزم جدی برای عبور از وضعیت موجود و ورود به افق جدیدی است که برنامه «کرمان برفراز» نوید آن را میدهد. تحقق این اهداف نیازمند اراده جمعی، همکاری بینبخشی و نظارت مستمر بر اجرای برنامههای مدون است تا بخش کشاورزی کرمان بتواند با وجود بحران کمآبی، همچنان پیشران توسعه و اشتغال در استان باقی بماند.
